Dit boek is aanvullende lectuur bij de Scilogs-rubriek in Eos, nr. 9, september 2010.

Richard Dawkins, Oxford U.P., ISBN 9780199291151

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Dit boek is aanvullende lectuur bij het artikel 'Kneuterige natuur', Eos, nr. 9, september 2010.

Eddy Weeda, Joop Schaminee, NVT, ISBN 9789050113137

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Albert Einstein merkte ooit op dat ‘het meest onbegrijpelijke aan de wereld is dat deze begrijpelijk is’. Het lijkt er inderdaad op dat we leven in een kosmos die ‘eenvoudig’ beschreven kan worden in wiskundige principes en natuurwetten. Toen Newton de zwaartekracht uitwerkte, hielp hij de industriële revolutie op gang brengen. Toen Faraday elektriciteit en magnetisme uitwerkte, bracht hij het elektrische tijdperk op gang. Toen Einstein E = mc² opschreef, ontketende hij het kerntijdperk. Wetenschapsjournalist Clifford A. Pickover beschrijft in dit boek de natuurwetten die in de loop van onze geschiedenis het alledaagse leven en ons begrip van het universum hebben beïnvloed. De ontdekking van de wetten maakte onmogelijke dingen mogelijk. Ze lieten de mensheid toe om te scheppen, maar helaas ook om te vernietigen. De wet van Graham lag aan de basis van de atoombommen die op het einde van de Tweede Wereldoorlog op Japan werden gegooid. De vlot verteerbare hoofdstukken in het boek zijn telkens in twee delen opgebouwd. Het eerste geeft een korte inleiding over de wet, daarna gaat de auteur dieper in op de ‘man achter de wet’. Ondanks de soms stevige wetenschappelijke materie, slaagt de auteur er toch in een breed publiek aan te spreken. Dit boek biedt een ideale introductie aan wie Archimedes en Hawking vroeger links liet liggen uit angst voor ingewikkelde formules en begrippen.

Van Archimedes tot Hawking, Clifford A. Pickover, Veen, 502 pag., 34,95 euro, ISBN 9789085712947

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Sinds 1993 schrijft professor Piet Borst van het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis maandelijks een column in de wetenschapsbijlage van NRC Handelsblad. In Gezonde Twijfel krijgt u daaruit een mooie bloemlezing. De onderwerpen gaan van hoe riskant het eten van drop wel kan zijn – wie er voldoende van eet ziet zijn bloeddruk fors de hoogte ingaan – tot wat hij noemt ‘homeopathie en andere flauwekul’. Zo beschrijft Borst hoe hij ooit meedeed aan een televisiediscussie met Jomanda, het genezende medium uit Tiel dat onder andere in opspraak kwam nadat actrice Sylvia Millecam, een van haar aanhangsters, overleed aan de gevolgen van een uitgezaaide tumor. Hij daagde de vrouw uit de werking van haar ‘ingestraalde water’ te testen en verwedde er 100.000 gulden om dat die test negatief zou uitvallen. Het zadelde Borst op met haatpost van believers én vragen van non-believers wat de test uiteindelijk had opgeleverd. Dat de test er nooit is gekomen, wijt Borst aan het feit dat zo’n test geen zin had omdat de uitkomst ervan sowieso al vaststond: werd geen effect gevonden, dan zou dit alleen maar bevestigen wat ieder zinnig mens had verwacht, maar zouden Jomanda en haar aanhangers overtuigd blijven van hun gelijk. Werd wél een effect gevonden, dan zou dit het geloof van Jomanda’s aanhangers versterken, maar zou elk weldenkend mens dat toeschrijven aan het placebo-effect – het water werkt bij wie gelooft dat het werkt. Ronald Plasterk schrijft in het voorwoord: ‘Ik wilde dat ik het zo had kunnen zeggen’ en slaat daarmee de nagel op de kop.

Over dokteren, genezen en misleiden, Piet Borst, Uitgeverij Epo, 236 pag., 16,95 euro, ISBN 9789057123191

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Wiskunde is één van de oudste wetenschappen en heeft bijgevolg een lange en rijke geschiedenis. In dit boek beschrijft Hans Wussing de meest recente ontwikkelingen in de ‘leer der getallen’. De Duitse wetenschapshistoricus pikt in bij de wetenschappelijke revolutie van de 17de eeuw. Hij beschrijft hoe het wiskundig onderzoek en haar toepassingen sindsdien een enorme bloei hebben gekend. De belangrijkste wiskundigen en het ontstaan van de verschillende wiskundige disciplines komen aan bod. De familie Bernouilli, die vanaf de 17de eeuw zes generaties lang topprestaties levert op het gebied van de wiskunde. De Zwitser Leonhard Euler geldt door zijn ongekende productiviteit als de belangrijkste wiskundige van de achttiende eeuw. Het fenomeen Carl Friedrich Gauss is superieur in de negentiende eeuw. In dezelfde periode ontwerpt Babbage de eerste geautomatiseerde, programmeerbare rekenmachine, de voorloper van de elektronische computer. Samen met andere baanbrekende wiskundigen zoals Riemann, Fourier en Bolzano maken zij de industriële samenleving mogelijk. Hans Wussing beperkt zich niet tot de pure mathematiek. De hoogleraar in de geschiedenis van de wis- en natuurkunde omlijst zijn verhaal met de politieke en culturele omstandigheden waarin de wiskundigen leefden, en dus ook dachten. Elk hoofdstuk wordt rijkelijk geïllustreerd met een tijdsbalk, foto’s, kaarten, grafieken, formules en citaten. De auteur zelf noemt dit boek vooral een ‘verkenning’ omdat de grote hoeveelheid op zichzelf staande gegevens nog geen samenhangende kritische beoordeling hebben gekregen. Toch slaagt Wussing erin om zijn lezer op een methodologische en meeslepende manier te boeien.

Vanaf de wetenschappelijke revolutie tot de twintigste eeuw, Hans Wussing, Veen, 307 pag., 44,95 euro, ISBN 9789085712183

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

In het juli-augustusnummer 2010 van Eos-magazine staat een interview met auteur Richard Powers.

Richard Powers, Uitgeverij Contact, 399 pag., 9789025432089

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Dit boek hoort bij de kinderrubriek Nano & Nona, in Eos, nr. 6, juni 2010.

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Dit boek hoort bij de kinderrubriek Nano & Nona in Eos, nr. 6, juni 2010.

Kids-Labo, Experimenten! Go! Go!, 9789002234248

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Dit boek hoort bij het interview 'Exacte wetenschap kan alleen eenvoudige zaken voorspellen' met Fred SPier in Eos, nr. 6, juni 2010.

Bill Bryson, Een Kleine Geschiedenis Van Bijna Alles, Atlas Uitgeverij, 9789045016818

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox

Dit boek hoort bij het interview 'Exacte wetenschap kan alleen eenvoudige zaken voorspellen' met Fred SPier in Eos, nr. 6, juni 2010.

Big History and the Future of Humanity; Fred Spier; Wiley-Blackwell; 272 pag., 80,50 euro; ISBN 9781444334210

Klik hier om dit boek te bestellen bij Cosmox