Welke vis is duurzaam gevangen én gezond om te eten? Je ziet het in één oogopslag in de eet-vis-wijzer van Eos.
Paling, pangasius, botervis, blauwvintonijn: het zijn kleine gifbommen die je beter nooit meer op je bord legt. Oesters of slijkmosselen kan je dan weer wél met een gerust gemoed eten. Dat blijkt na grondig speurwerk van Eos, dat wetenschappelijke informatie onder de loep nam over alle vissoorten en schaal- en schelpdieren die in België en Nederland te koop zijn. Niet alleen de giftige stoffen in de zeedieren werden onderzocht, maar ook of de vis op een ecologisch verantwoorde manier wordt gevangen en de mate waarin hij bedreigd is. De combinatie van ecologische en gezondheidsinformatie is een primeur in Europa.
Allerlei biologisch slecht afbreekbare gifstoffen hopen zich op in zeedieren. ‘Vette’ vissoorten zoals zalm, haring, paling of brasem bevatten vaak kankerverwekkende pcb’s en dioxines. Andere giftige stoffen zoals kwik-, lood- en cadmiumverbindingen verzamelt zich vretenderwijs in grote roofdieren zoals haaien, tonijnen en zwaardvissen, naarmate zij meer prooidieren verschalken. Zo kan een bejaarde tonijn giftige methylkwikconcentraties bevatten die tien- tot honderdduizend keer hoger liggen dan het omringende zeewater. Naast deze kunstmatige chemische verbindingen zijn er ook nog de zogenoemde biotoxines: gifstoffen die van nature voorkomen in het voedsel (vaak zijn dat algen) van wilde vis of schaaldieren. Ook die kunnen erg kwalijke – soms zelfs dodelijke – gevolgen hebben voor viseters.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit VWA is zich bewust van de gezondheidsrisico’s. Toch raadt ze net méér visconsumptie aan. De nadelen wegen niet op tegen de voordelen van onverzadigde vetzuren en omega-3 in vis, klinkt het. Als je de gemiddeldes neemt, valt het misschien nog mee met het gif in vis. Maar de beschikbare onderzoekscijfers laten geregeld grote uitschieters zien. Afzonderlijke vissen, afkomstig van zwaar vervuilde visgronden, bevatten wel degelijk torenhoge gifconcentraties. Raadpleeg daarom de eet-vis-wijzer in het juli-augustus-nummer (nr. 7-8, 2010) van Eos of download hem gratis.
Het uitgebreide artikel 'Gif op uw bord' (auteur: Michel Robles) leest u in het juli-augustusnummer 2010 van Eos. Omdat het nummer intussen uit de winkel is, kunt u het vanaf nu gratis downloaden.